Báo cáo "Di chuyển xanh" của Vero: Cơ hội và thách thức của thị trường xe điện Việt Nam

22 Thg 08

Việt Nam đã và đang sẵn sàng tham gia vào cuộc đua “di chuyển bền vững”, hướng đến việc chuyển đổi hoàn toàn các phương tiện di chuyển sang sử dụng năng lượng xanh vào năm 2050, nhằm đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng 0. Tuy nhiên, đây không phải là một cuộc đua dễ thở. Vero, đơn vị tư vấn truyền thông thương hiệu tại khu vực ASEAN vừa phát hành báo cáo (whitepaper) về tiềm năng phát triển và những thách thức hiện tại của thị trường ô tô điện khi gia nhập Việt Nam.

1. Xe máy điện mở đường, dẫn lối cho sự phát triển của ô tô điện

Là quốc gia có lượng xe máy chiếm ưu thế trên đường phố, Việt Nam đã thúc đẩy ngành công nghiệp xe máy điện không ngừng phát triển. Theo Bộ Công Thương, doanh số tiêu thụ xe máy điện tại Việt Nam đã tăng khoảng 30% – 35% trong những năm gần đây, đưa Việt Nam trở thành thị trường xe máy điện (E2W) lớn nhất khu vực ASEAN và lớn thứ 2 toàn cầu, chỉ sau Trung Quốc.

Báo cáo "Di chuyển xanh" của Vero: Cơ hội và thách thức của thị trường xe điện Việt Nam - Ảnh 1.

Trước những tác động từ giá xăng dầu tăng cao và những vấn đề về môi trường đang ngày càng được người tiêu dùng quan tâm, doanh số tiêu thụ xe máy điện tại Việt Nam được dự đoán sẽ sớm vượt qua xe máy xăng (Theo báo cáo từ motorcycledata). Số liệu từ Vero IQ cũng chỉ ra, tỷ lệ người dùng tìm kiếm về xe máy điện tăng trưởng hàng năm là 71% (số liệu thống kê từ tháng 1/2019 đến tháng 3/2023). Điều này cho thấy người tiêu dùng Việt Nam đang dần xem xe điện là phương tiện di chuyển thân thiện với môi trường.  

Đây cũng là lý do khiến nhiều thương hiệu xe máy điện nổi tiếng đổ bộ vào thị trường Việt Nam. Gần đây nhất là vào tháng 1/2023, hãng xe máy điện Yadea có trụ sở tại Trung Quốc, được đánh giá là nhà sản xuất xe máy điện lớn nhất thế giới, đã đầu tư 100 triệu USD vào nhà máy lắp ráp đặt tại Bắc Giang với năng suất dự kiến đạt 2 triệu xe máy điện mỗi năm.  

Xe máy điện mở đường, dẫn lối cho sự phát triển của ô tô điện

Sự thành công của thị trường xe máy điện tại Việt Nam giống như một ngọn đuốc hy vọng, mở ra nhiều cơ hội cho các thương hiệu ô tô điện gia nhập vào đường đua “di chuyển bền vững” này.

Có thể thấy, thị trường xe điện tại Việt Nam đang ngày càng sôi động khi có sự góp mặt của nhiều nhà sản xuất ô tô lớn với các chính sách thúc đẩy bán hàng từ phân khúc xe phổ thông đến phân khúc xe sang cao cấp như VinFast - nhà sản xuất ô tô điện lớn trong nước, Mercedes-Benz với dòng xe thuần điện EQS, hay phân khúc xe sang như BMW, Porsche, Audi, Volvo cũng đã lần lượt giới thiệu danh mục xe điện tại Việt Nam…

2. Tiềm năng và cơ hội phát triển của ô tô điện

Vào tháng 12 năm 2021, VinFast đã ra mắt mẫu xe điện VF e34 đầu tiên được sản xuất tại Việt Nam và cũng là chiếc xe điện đầu tiên được mở bán trong nước. Thời điểm lịch sử này đánh dấu sự khởi đầu cho một kỷ nguyên mới của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam. Đến tháng 8 năm 2022, theo số liệu thống kê từ Cục Đăng kiểm Việt Nam, cả nước có gần gần 3.000 chiếc ô tô điện đã được sản xuất lắp ráp, nhập khẩu. 

Hiệp hội Nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) dự báo rằng Việt Nam sẽ đạt mốc 1 triệu xe điện vào khoảng năm 2028 và khoảng 3,5 triệu xe điện vào năm 2040. Theo 6Wresearch, quy mô thị trường xe điện Việt Nam được dự kiến sẽ đạt tỷ suất tăng trưởng hàng năm (CAGR) 22,9% trong giai đoạn 2020-2025.

Tiềm năng và cơ hội phát triển của ô tô điện

Tuy nhiên, khi so sánh với khu vực Đông Nam Á (theo số liệu Quý 3/2022 của Statista), doanh số tiêu thụ xe điện tại Việt Nam chỉ chiếm 0,7%. Điều này đã tạo ra một thách thức lớn. Và các chính sách khuyến khích tiêu thụ xe điện từ Chính phủ được kỳ vọng sẽ thúc đẩy người tiêu dùng Việt Nam sử dụng xe điện nhiều hơn.

2.1. Chính sách thuế thúc đẩy tăng trưởng “xe xanh”  

Để phát huy vai trò của các chính sách thuế trong việc khuyến khích phát triển “xe xanh”, Chính phủ đã ban hành mức nộp lệ phí trước bạ của ô tô điện chạy pin là 0% trong 3 năm, kể từ ngày 1/3/2022. Sau 3 năm, mức lệ phí này sẽ chỉ còn 50% so với xe xăng truyền thống. Ngoài ra, Chính phủ cũng ban hành chính sách giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô điện xuống chỉ còn 1%-3%, áp dụng đến hết tháng 2 năm 2027. Đây được xem là những tín hiệu tích cực, tạo đà phát triển cho thị trường ô tô điện trong nước. 

2.2. Quan điểm của người tiêu dùng về lợi ích của xe điện với môi trường

Trong một khảo sát được Vero thực hiện vào đầu năm nay, người tiêu dùng Việt Nam đều đồng ý quan điểm xe điện là phương tiện thân thiện với môi trường khi không có khí thải, góp phần giảm thiểu lượng khí thải nhà kính và các chất gây ô nhiễm so với các phương tiện sử dụng động cơ đốt trong (ICE) truyền thống. 

Quan điểm của người tiêu dùng về lợi ích của xe điện với môi trường

Có đến 2/3 trong số 91 người tham gia khảo sát (bao gồm nam và nữ có độ tuổi từ 18-54) cho biết lý do họ tìm hiểu và cân nhắc mua xe, phần lớn cho rằng bảo vệ môi trường là động lực mua hàng chính của họ. Trong khi đó, 69% người tham gia khảo sát cho rằng chi phí vận hành xe điện thấp hơn so với phương tiện chạy bằng nhiên liệu.   

Kết quả nghiên cứu gần đây của NielsenIQ cũng cho thấy sự tương đồng với kết quả khảo sát từ Vero, khi 55% người tiêu dùng tại Việt Nam đánh giá cao tính bền vững mà xe điện mang lại, trong khi 24% đang tích cực theo đuổi lối sống bền vững hơn để tiết kiệm tiền.  

3. Thách thức khi xe điện gia nhập cuộc đua “di chuyển bền vững”

Cũng trong khảo sát này, Vero chỉ ra nguyên nhân dẫn đến việc xe điện phát triển chậm tại Việt Nam khi xem xét lý do cân nhắc mua xe điện từ 2/3 số người tham gia khảo sát. Theo đó, có 3 yếu tố chính khiến người dùng e ngại việc chuyển sang sử dụng xe điện ở thời điểm này: 

  • Thiếu trạm sạc gây ra lo ngại về khoảng cách di chuyển 
  • Quá ít người hiểu về công nghệ xe điện 
  • Giới trẻ là những người ít quan tâm nhất đến xe điện 

3.1. Hạn chế về hạ tầng – rào cản lớn cho việc chuyển đổi sang xe điện 

Thúc đẩy di chuyển bền vững ở Việt Nam đòi hỏi một hạ tầng tương ứng, bao gồm nguồn cung cấp điện, các trạm sạc, pin và quy trình xử lý pin. VinFast đã lắp đặt 150.000 cổng sạc với khoảng 3.000 trạm sạc tại các vị trí như chung cư bãi đỗ xe, trạm dừng chân và cả trạm xăng dầu. Các trạm sạc của VinFast được xây dựng với nhiều mức công suất khác nhau, bao gồm trạm sạc thông thường 11kW, trạm sạc nhanh 30kW và 60kW, trạm sạc siêu nhanh 250kW và trạm sạc cho xe máy điện 1.2kW. 

Trong khi đó, các đơn vị phát triển hệ thống sạc xe điện thông minh như EBOOST và Charge+ cũng triển khai lắp đặt các trạm sạc trên khắp Việt Nam nhằm thúc đẩy việc sử dụng xe điện rộng rãi hơn.  

Hạn chế về hạ tầng –  rào cản lớn cho việc chuyển đổi sang xe điện

Tuy nhiên, kết quả khảo sát từ Vero đã chỉ rằng, hạn chế về hạ tầng trạm sạc vẫn còn là thách thức lớn khiến người tiêu dùng e ngại chuyển sang sử dụng ô tô điện. Theo đó, đằng sau lý do 90% người dùng không chọn mua xe điện là vì họ cho rằng thiếu hụt hệ thống trạm sạc sẽ ảnh hưởng quá trình sử dụng xe điện, nhất là khi đi xe đường dài. 

Như vậy, việc lắp đặt đều đặn các trạm sạc với nguồn điện ổn định trên các tuyến đường phổ biến để đáp ứng nhu cầu di chuyển của người dùng xe điện là vấn đề mà các nhà sản xuất xe điện cần “bắt tay” thực hiện.  

3.2. Thông tin về xe điện còn mờ nhạt

Thị trường ô tô điện tại Việt Nam chỉ mới phát triển trong những năm gần đây, do đó, người tiêu dùng vẫn còn e ngại nhiều về tính năng của xe điện so với xe xăng truyền thống – phương tiện quen thuộc trong nhiều thập kỷ. Nhiều người được hỏi trong cuộc khảo sát của Vero thừa nhận rằng họ vẫn còn thiếu kiến thức tổng thể về xe điện, các tính năng công nghệ lẫn tính năng an toàn. Thực tế, có đến 63% người tham gia khảo sát cho biết họ chưa từng đi hoặc lái một chiếc ô tô điện. 

Thông tin về xe điện còn mờ nhạt

Một cuộc khảo sát được thực hiện với 30 người về ý định mua ô tô điện, hơn 50% cho biết họ không mua ô tô điện vì cảm thấy không quen thuộc, trong khi 72% người tham gia khảo sát chọn thang điểm 1 (điểm thấp nhất) khi đánh giá khả năng phân biệt các loại xe điện. 

Như vậy, các thương hiệu xe điện nên ưu tiên định hướng cho người dùng Việt Nam nhằm rút ngắn sự thiếu hụt thông tin, phá vỡ những lầm tưởng và thông tin sai lệch về xe điện cũng như chỉ ra được những ưu điểm nổi trội và lợi ích thiết thực mà xe điện mang đến cho cuộc sống hiện nay. Từ đó, trao quyền cho người dùng đưa ra quyết định sở hữu xe điện.  

3.3. Xe điện khó “thuyết phục” Gen Z và Millennials 

Một điều thú vị từ kết quả khảo sát của Vero cho thấy, Gen Z và Millennials (độ tuổi từ 18-34) là nhóm khách hàng nhận định xe điện là phương tiện thân thiện với môi trường hơn các nhóm khách hàng khác. Tuy nhiên, những người tiêu dùng trẻ này lại ít có xu hướng sở hữu một chiếc xe điện cho riêng mình.  

Xe điện khó “thuyết phục” Gen Z và Millennials

Hiện nay, những bạn trẻ thuộc thế hệ Millennials và Gen Z chiếm hơn 1/2 dân số Việt Nam. Dự kiến đến năm 2030, nhóm người tiêu dùng ở độ tuổi này sẽ đóng góp khoảng 40% vào tổng lượng tiêu thụ của Việt Nam. Tuy nhiên, mặc dù là thế hệ tiếp xúc với công nghệ rất sớm và có nhận thức xã hội cao nhưng Gen Z và Millennials lại ít quan tâm đến việc chuyển đổi sang xe điện. Vậy đâu là lý do?

  • Sự đa dạng và phát triển của dịch vụ taxi công nghệ giúp người dùng dễ chuyển di chuyển trong và ngoài thành phố.
  • Chi phí sở hữu và bảo dưỡng một chiếc ô tô (cả điện và xăng) đều cao hơn rất nhiều so với thu nhập của Gen Z và Millennials. Theo kết quả khảo sát từ Vero, những người trong độ tuổi từ 18-34 có thu nhập trung bình từ 10-25 triệu VNĐ. Hơn hết, nhóm người tiêu dùng trong độ tuổi này thích trải nghiệm hơn là sở hữu. 

>>> Xem thêm: Có hãng hàng không nào lại khuyến khích mọi người bớt di chuyển thường xuyên hơn như KLM Airlines

Tạm kết

Có thể ở thời điểm hiện tại, người tiêu dùng thế hệ Z và thế hệ Millennials chưa thực sự quan tâm đến việc sở hữu xe điện. Nhưng đây vẫn là tệp khách hàng tiềm năng của nhiều thương hiệu. Bởi khi họ xây dựng gia đình, họ thường sẽ ưu tiên yếu tố sự tiện lợi. Vì vậy, các thương hiệu xe điện cần liên tục tương tác và giao tiếp với họ để thiết lập các mối quan hệ lâu dài và khuyến khích việc chuyển sang sử dụng xe điện trong tương lai ngay từ bây giờ.

Thanh Thanh - MarketingAI

Theo Vero

Đánh giá của bạn

TAGS:

Bình luận của bạn

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bình luận không đăng nhập

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.